علماى شيعه نيز حاضر به پذيرفتن شهادت آن حضرت به دست او نشده‌اند كه اربلى از جملهء آنهاست . « 1 » اين در حالى است كه اكثريت علماى شيعه و در رأس آنها صدوق كه مفصل‌ترين كتاب را دربارهء امام و اخبار مربوط به آن حضرت نگاشته ، به صراحت و با استناد به روايات زيادى ، شهادت امام به دست مأمون را پذيرفته‌اند . « 2 » امام عليه السّلام و تبليغات ضدّ علوى به يقين مىتوان گفت كه از مهمترين مشكلات عبّاسيان در دوران خلافتشان ، شورشهايى بود كه توسط علويان عليه آنها برپا مىشد . رهبرى اين شورشها را اوائل زيديه عهده‌دار بودند . اندكى بعد اسماعيليان هم به آنها پيوستند . با گذشت دوران سفّاح كه حتّى آن دوره نيز شامل يك قيام شيعى به نام علويان - قيام شريك بن شيخ المهرى - در خراسان بود ، در زمان منصور ، مهدى ، هادى ، هارون و . . . به طور مرتب و هر چند گاه ، شورشهايى بر ضد خلافت عبّاسيان برپا مىشد . از اين رو بيشترى خلفاى عبّاسى در سركوبى علويان ، بيرحمانه‌ترين رفتارها را در پيش مىگرفتند . شعله‌هاى اين شورشها طى قرون متوالى هر چند وقت يك بار از گوشه‌اى از كشور پهناور اسلامى سر به آسمان برمىداشت . چنان كه اين مسأله در قرن سوم و چهارم به صورت يك مشكل جدى مطرح بود . حتى در واپسين روزهاى حكومت بنى عباس ، هنوز برخى از سلاطين همچون محمّد خوارزمشاه مىكوشيدند به بهانهء اين كه خلافت اسلامى از آن علويان است از اطاعت خلفاى عبّاسى سرپيچى نمايند . وراى اين سركوبيها كه داستان آن را در كتب تاريخ ، به ويژه كتاب مهم « مقاتل الطالبيين » مىتوان يافت ، عباسيان به منظور طرد علويان از جامعه به شيوه‌هاى ديگرى نيز متوسّل مىشدند كه از مهمترين آنها تبليغات زهرآگين آنان در شكل‌هاى مختلف به هدف بىاعتبار كردن شخصيّت علمى علويان نزد مردم بود . خدشه وارد ساختن به تصورات مردم دربارهء عظمت خاندان رسالت ، تنها هدف مهمى بود كه از

--> ( 1 ) . كشف الغمه ، ج 2 ، صص 282 - 283 . اين مسأله را به سيد بن طاووس نيز نسبت داده است . ( 2 ) . نك : مسند الامام الرضا ، ج 1 ، صص 124 - 139